Paspoort kopiëren in buitenland: hoe hiermee om te gaan?

Het komt iedere reiziger wel bekend voor: tijdens het inchecken in je hostel, hotel of guesthouse wil de receptionist je paspoort kopiëren of scannen. Vanwege het risico op identiteitsfraude adviseert de Rijksoverheid je paspoort niet af te geven, tenzij dat wettelijk verplicht is. Maar aan de andere kant van de wereld moet het personeel van jouw accommodatie niets weten van deze regels. Hoe ga je hiermee om?

Paspoort kopiëren buitenland

Regels omtrent paspoort kopiëren

Allereerst even de regels op een rij. In Nederland mag slechts een beperkt aantal organisaties je identiteitskaart of paspoort kopiëren, waaronder werkgevers en banken. In veel andere situaties wordt hier wel om gevraagd, maar hoef je er niet aan mee te werken. Vaak volstaat het om bepaalde gegevens over te laten nemen, zoals een naam, geboortedatum en documentnummer.

Met name het burgerservicenummer (BSN) is namelijk erg gevoelig voor identiteitsfraude. Organisaties mogen deze daarom alleen overnemen indien dit wettelijk bepaald is, zoals een bank of apotheek. Vakantie-accommodaties in Nederland mogen dat zeker niet (en hoeven ook geen kopie te maken). Dat geldt ook in populaire vakantielanden als Duitsland, Spanje, Groot-Brittannië, Italië en Oostenrijk.

Paspoort bij hotels in buitenland

Die regels zijn hartstikke leuk op papier, maar in de praktijk moeten ze daar in het buitenland niets van weten. Daar geldt vaak (lokale) wetgeving die het personeel van een accommodatie verplicht om alle gasten te registreren bij lokale autoriteiten. Dat kan zijn vanwege het afdragen van toeristenbelasting, maar ook om toeristen aan te melden bij de politie in verband met veiligheid. Soms is het voldoende dat er enkele gegevens uit je paspoort worden overgenomen, maar in veel gevallen wil men per se een kopie of scan. In een hotel in India ging het zelfs zover dat ons om een vingerafdruk werd gevraagd.

Weiger je je paspoort te laten kopiëren of scannen? Dan word je voor het blok gezet en kun je in het extreemste geval fluiten naar je slaapplek. Toch vervelend als je online geboekt en betaald hebt en om 23:00 uur ’s avonds op straat komt te staan. Aan de uitleg dat je volgens Nederlandse wetgeving je paspoort niet eens mag afgeven, heeft men vaak geen boodschap. Ergens ook wel begrijpelijk, want de medewerker heeft zich ook maar te conformeren aan de regels in zijn land. En omdat daar geen aandacht besteed aan identiteitsfraude, ontstaat er vooral onbegrip en krijgt personeel het gevoel dat je hen niet vertrouwt.

Oplossingen om BSN af te schermen

Om het risico op identiteitsfraude toch te minimaliseren, kun je een aantal dingen doen of proberen. Bij al deze oplossingen geldt dat je waarschijnlijk de discussie met het personeel zult moeten aangaan. Vervelend, maar in mijn ervaring kun je een heel eind komen als je voet bij stuk houdt en uitlegt waarom je je paspoort niet zomaar wil laten kopiëren of scannen.

  1. Eigen kopiëen meebrengen met daarop een doorgestreept BSN, het woord COPY en het doel van de kopie, bijvoorbeeld “hotel Thailand”. Om te bewijzen dat dit een authentieke kopie is, kun je je paspoort erbij tonen (maar niet afgeven).
  2. De kopie bewerken indien de receptionist ter plekke zelf een kopie wil maken. Je kunt dan je BSN doorstrepen en het woord COPY en doel van de kopie toevoegen.
  3. Een bewerkte scan ter plekke e-mailen naar de accommodatie, met doorgestreept BSN, het woord COPY en het doel van de kopie. Dit is een alternatief voor het meebrengen van eigen kopieën en geschikt voor situaties waarin het personeel je paspoort wilt scannen in plaats van kopiëren.
  4. Een paspoorthoes gebruiken waarmee het personeel een kopie kan maken. ANWB verkoopt covers waarmee fraudegevoelige gegevens worden afgeschermd. Het nadeel hiervan is dat deze hoes zoveel afschermt, dat het personeel je paspoort er waarschijnlijk uit zal halen.
  5. Een watermerk aanbrengen door een transparante insteekhoes mee te nemen en daarop met stift COPY te schrijven. Bij het kopiëren of inscannen wordt dit dan overgenomen zonder dat je paspoort onleesbaar wordt. Als je uitkient waar je BSN komt te zitten, kun je die ook afschermen.

Let op: in de nieuwe paspoorten vanaf maart 2014 staat het BSN niet meer tussen de persoonsgegevens, maar wel onderaan in de Machine Readable Zone (MRZ). In oude paspoorten staat het BSN ook op regel 5 (persoonsnummer).

Paspoort BSN in MRZ

In nieuwe paspoorten staat het BSN niet expliciet vermeld, maar wel nog steeds in de Machine Readable Zone (MRZ) onderaan.

Paspoort afgeven in buitenland

Al deze oplossingen gaan geen uitkomst bieden in situaties waarin een accommodatie of organisatie verlangt dat je je paspoort afgeeft. Dat kan zijn in verband met borg (in Thailand zijn ze er nogal fan van bij scooterverhuur) of de eerder genoemde registratie in een hotel. Stel in die gevallen voor om iets anders als borg te hanteren. Laat bijvoorbeeld een ander pasje met daarop je naam en foto achter, betaal een borg of gebruik je creditcard, die zijn namelijk verzekerd tegen misbruik. Ook hierbij geldt dat de kans groot is dat het een stevige discussie gaat opleveren, maar dat is zeker de moeite waard.

Lees ook:

Deel dit artikel met anderen: